Karanlık Mod
06-05-2026
Logo
?Fetva: 3–Kader insan iradesi ile çelişir mi
   
 
 
Rahman ve Rahim Olan Allah’ın Adıyla  
 

Soru:

Saygıdeğer hocam Muhammed Ratıb en-Nablusi,
Allah’ın selamı, rahmeti ve bereketi üzerinize olsun.
İki gün önce istihare namazı ve evlilikle alakalı sizinle iletişime geçmiştim. Hocam, siz de “evlilik kişinin tercihidir” şeklinde bir cevap verdiniz. Kalbimde yanlış bir anlam hasıl olmasından korkuyorum. Bu sebeple de izninizle bir açıklama rica ediyorum. Benim çevremdeki genç kızlar ve evli hanımlarca bilinen bir şey var, kadın erkeğin kaburgasından yaratılmıştır, tıpkı Hz. Havva’nın Hz. Adem’in kaburgasından yaratıldığı gibi. Yani benim nasibimde olan, evleneceğim kişi benim doğduğum günden beri aslında yazılı ve benim seçme şansım yok. Ben sizin derslerinizden nasibin manasını kulun seçimi olarak anladım, nasıl ki filanca tarladaki, filanca ağacın filanca dalındaki elma kişinin nasibidir ama kişinin onu nasıl elde edeceği kulun tercihidir. Aynı şekilde evlilik de böyledir. Kaderimde evleneceğim kişi nasibim olarak belirli ama evlilik yolum nasıl evleneceğim benim seçimim. Hocam lütfen bu noktayı benim için açıklığa kavuşturun. “Evlilik kulun seçimidir.” Cevabınız benim kafamı karıştırdı. Şu an aklımdaki her şeyin birbirine karıştığını hissediyorum. Şu an her şeye inanırım. Her şey nasipte var, girdiğim iş, arkadaşlık ettiğim kişi, dönemde aldığım dersler her şey, evet her şey nasiple ilgili. Bunun anlamı nedir? Her şey insanın iyiliği ve maslahatı içindir. Bu da Allah’ın mutlak hikmeti gereğidir. 
Bu konuda bir açıklama yapmanızı rica ediyorum. Çünkü gerçekten bu temeller üzerinde ilerliyorum ve tamamen teslim olurum. Yani affedersiniz ama kapıma gelen ve evlenmek isteyen herkesi kabul etmeyebilirim. Bu benim için çok zor. Özellikle de üniversitede mühendislik fakültesinde okuyorum ve her an bir evlilik talebiyle karşılaşmaya ve bunu düşünmeye hazır hissetmiyorum. Evleneceğim kişinin kaderimde yazılı olduğu düşüncesi beni rahatlattı ve evlilik konusunun aklımı meşgul etmesinden beni aklı koydu. 
Rica ediyorum efendim, ne demek istediğimi anladığınızı umuyorum zira ben doğru şekilde ifade edememiş olabilirim. 
Allah sizden razı olsun.

Cevap:

Rahman ve Rahim Olan Allah’ın Adıyla, Salât ve Selam dürüst ve sözünün eri olan Hz. Muhammed (s.a.v.)’in üzerine olsun. Şöyle ki;
Kıymetli kardeşim,
Allah’ın selamı, rahmeti ve bereketi üzerinize olsun.
Sorunuzun cevabı şu şekildedir: 
Allah Teala’nın kaderi ve kudreti O’nun iradesiyle çelişmez. Aksine birbirini tamamlarlar. Allah Teala’nın kişiye dindar birini seçmesini, genç kıza ve velisine de ahlak sahibi dindar birini seçmelerini emretmesinin eğer onlar buna güç yetiremiyorlarsa ne manası kalır? Bu abes olmaz mı? Allah Teala bundan münezzehtir. Hz. Ömer veba salgını nedeniyle Şam’a girmediği zaman kendisine “Allah’ın kaderinden mi kaçıyorsun?” diye sorulmuştu. O da “Evet Allah’ın bir kaderinden diğerine kaçıyorum” şeklinde yanıt vermişti. Aynı kabilden alkol alıp buna Allah’ın kaderi diyen kişiye de demişti ki: “Allah’ın kaderi seni kendi tercihinden alıp da zorunluluğa götürmez.” Ezeli olan Allah Teala’nın var olan her şeyi bilmesi bize iyi seçimler yapmamızı emretmesiyle çelişmez. Rızık meselesine gelince o başka bir konudur. Rızık bir görev ve sorumluluk yüklemediğinden kullara verilmiştir. Ama onu elde etmek yine görevdir ve bu da bir tercih ve seçim konusudur.

Dr. Muhammed Ratıb en-Nablusi

Metni indir

نص الدعاة

Mevcut Diller

Resmi Gizle